Πριν ακούσετε
Flamenco palos: ένας οδηγός ακρόασης
Τι είναι ένα palo, ο κύκλος των 12 χτύπων πίσω από πολλά από αυτά, και έξι στυλ που μπορεί να ακούσετε σε μια παράσταση στη Γρανάδα, από τη soleá μέχρι τις bulerías.
Κρατήστε τη θέση σας στο La Alboreá ↗Τι είναι ένα palo
Ένα palo είναι ένα στυλ flamenco, που ορίζεται από τον ρυθμό του, τον τρόπο του, τη μορφή των στίχων του και τον τόπο από τον οποίο προέρχεται. Ένα τυπικό ρεσιτάλ flamenco με φωνή και κιθάρα είναι μια σειρά από κομμάτια σε διαφορετικά palos. Κάθε κομμάτι είναι ένα σύνολο στίχων, που διανθίζεται από κιθαριστικά ιντερλούδια που ονομάζονται falsetas, και ο κιθαρίστας ανοίγει καθορίζοντας την τονικότητα, τον ρυθμό και το τέμπο. Δεν χρειάζεται να ονομάσετε τα palos για να απολαύσετε μια παράσταση, αλλά το να γνωρίζετε μερικά σας βοηθά να ακούσετε γιατί ένα κομμάτι μοιάζει αργό και βαρύ και το επόμενο μοιάζει με γιορτή.
Το compás: ο κύκλος από κάτω
Compás είναι η ισπανική λέξη για τον ρυθμικό κύκλο ενός palo. Πολλά palos του flamenco χρησιμοποιούν έναν κύκλο 12 χτύπων με τους τονισμούς να πέφτουν σε συγκεκριμένα σημεία, και ο κιθαρίστας τον σημαδεύει παίζοντας ή χτυπώντας το καπάκι. Όταν δεν υπάρχει κιθάρα, ο κύκλος κρατείται με παλαμάκια, που ονομάζονται palmas, ή με τις αρθρώσεις των δαχτύλων σε ένα τραπέζι. Σε έναν μικρό χώρο μπορείτε συχνά να ακούσετε το compás στα παλαμάκια προτού το αντιληφθείτε στην κιθάρα. Αν μπορέσετε να βρείτε τον τονισμό που επαναλαμβάνεται, έχετε βρει το compás.
Soleá και seguiriya
Η soleá είναι ένα palo 12 χτύπων. Ακούστε τον τρόπο με τον οποίο ο τραγουδιστής απλώνει κάθε στίχο πάνω στον σταθερό κύκλο που κρατούν από κάτω η κιθάρα και τα παλαμάκια. Η seguiriya είναι από τα βαθύτερα τραγούδια, χτισμένη γύρω από το quejío, την τραγουδιστή κραυγή του θρήνου. Ο ρυθμός της μπορεί να ακουστεί ακανόνιστος σε έναν πρωτάρη ακροατή: το άρθρο της Wikipedia για το flamenco σημειώνει μια φαινομενική έλλειψη κανονικού ρυθμού, ειδικά στις seguiriyas. Αυτό είναι μέρος του λόγου που ακούγεται τόσο ωμή.
Η granaína: το τραγούδι της ίδιας της Γρανάδας
Η granaína ανήκει στην οικογένεια τραγουδιών levante και παίρνει τη δομή της από το fandango, όπως κάνει και η malagueña. Οι περισσότεροι ειδικοί αποδίδουν τη δημιουργία της στον Antonio Chacón, που έζησε πολύ καιρό στη Γρανάδα γύρω στο 1890. Τραγουδιέται ελεύθερα, χωρίς σταθερό χτύπο, και η κιθάρα παίζεται σε τονικότητα που ταιριάζει στην υψηλή της έκταση. Χωρίς σταθερό χτύπο να ακολουθήσει, η φωνή έχει χώρο να απλώσει κάθε στίχο.
Ο ταράντας και τα μεταλλευτικά τραγούδια
Ο ταράντας προέρχεται από τα μεταλλευτικά τραγούδια. Χιλιάδες Ανδαλουσιανοί αγρότες, κυρίως από τις ανατολικές επαρχίες, μετανάστευσαν στις μεταλλευτικές περιοχές της Μούρθια, όπου εξελίχθηκαν οι tarantos και οι tarantas. Στην εποχή των cafés cantantes, κάποια από αυτά τα τραγούδια αποσπάστηκαν από τον χορό και απέκτησαν ελεύθερο ρυθμό, επιτρέποντας στους ερμηνευτές να επιδείξουν την τέχνη τους. Η σελίδα του χώρου για την κιθάρα αναφέρει τον ταράντα ανάμεσα στα palos που παίζουν οι κιθαρίστες του.
Η alboreá: ένα τραγούδι του γάμου
Η alboreá πήρε το όνομά της από τις alboradas, από το albor, που σημαίνει αυγή. Τραγουδιέται κυρίως σε τελετές γάμου των Ρομά, και οι στίχοι της μιλούν για τον γάμο, γι' αυτό σπάνια ακούγεται σε ρεσιτάλ. Οι τραγουδιστές παραδοσιακά πίστευαν ότι φέρνει κακή τύχη αν τραγουδηθεί έξω από γάμο. Συχνά ξεκινά με ελεύθερη εισαγωγή και μετά σταθεροποιείται σε ρυθμό 12 χρόνων. Αν το ακούσετε σε σκηνή, ακούτε μια ασυνήθιστη επιλογή.
Bulerías: το φινάλε
Οι bulerías είναι ένα γρήγορο στυλ 12 χρόνων που γεννήθηκε ανάμεσα στους Ρομά της Χερέθ τον 19ο αιώνα, αρχικά ως ζωηρό φινάλε της soleá. Είναι από τα πιο δημοφιλή και δραματικά palos, και συχνά κλείνει μια φλαμένκο συνάντηση, με έντονο χορό, χτυπήματα ποδιών και τις κραυγές των καλλιτεχνών. Ακούστε τα παλαμάκια σε ομάδες των έξι πάνω στον κύκλο των δώδεκα χρόνων, που δημιουργούν εκείνη την ώθηση και αντίσταση που το κάνει να μοιάζει με γλέντι.
Για ποιους δεν είναι
Αν θέλετε λίστα τραγουδιών ή έντυπο πρόγραμμα, το φλαμένκο θα σας απογοητεύσει. Οι καλλιτέχνες επιλέγουν τι θα ερμηνεύσουν εκείνη τη βραδιά, και ο χώρος αναφέρει μόνο ότι περνούν από διαφορετικά palos. Αντιμετωπίστε αυτόν τον οδηγό ως τρόπο να ακούτε, όχι ως υπόσχεση για το τι θα δείτε. Κι αν απλώς θέλετε να απολαύσετε τον χορό και την κιθάρα, μπορείτε να τον προσπεράσετε και να αφήσετε την ώρα να κάνει τη δουλειά.
Πηγές